Agama agama

Najbardziej znanym gatunkiem jest A. agama którego liczne geograficzne odmiany zamieszkują Afrykę. Są to pospolite jaszczurki, które spotkać można w bardzo różnych miejscach - na kamieniach, na pniach drzew, w lesie i w buszu, a także we wsiach na płotach i ścianach domów. Ubarwienie maja bardzo zmienne; głowa, zwłaszcza u dorosłych samców, jest żółta lub pomarańczowa, barwa reszty ciała jest brązowa do czarnoniebieskiej. Skóra jest szorstka w dotyku, nogi długie, palce uzbrojone mocnymi pazurkami.

Jaszczurki te prowadzą dzienny tryb życia; łowią owady, ale jedzą też trawę, nasiona i jagody, a także jaja innych gadów. Trzymają się grupami. Samce bardzo gwałtownie bronią zajętego terenu i dostępu do swoich samic; są poligamiczne; jeden samiec zajmuje terytorium z tuzinem lub większą liczbą samic i wygania każdego konkurenta.

Samce staczają ze sobą zacięte walki, podczas których straszą się nawzajem i demonstrują swoją siłę: potrząsają groźnie głowami, uderzają pyskiem o ziemię lub biją ogonem, otwieraja szeroko paszcze i wydaja syczące głosy, ale nie gryzą.

Samice składaja zwykle po 4-6 jaj, które starannie zakopują w ziemi wśród niskiej roślinności. Okres godowy skoordynowany jest z porą deszczową, dzięki czemu złożone w glebie jaja nie wysychają i mogą pobierać wode z wilgotnego gruntu. Młode wykluwaja się po 2-3 miesiącach.