Krągłogłówki

Krągłogłówki rzadko przekraczają 20 cm długości, maja nieproporcjonalnie dużą głowę i bardzo szeroką paszczę. Żyją w bardzo suchych środowiskach, zajmując obszar od Kaukazu i Półwyspu Arabskiego do Chin Zachodnich.

Są bardzo charakterystycznym składnikiem fauny południowo-zachodniej Azji. Różne ich gatunki żyją zarówno w piaszczystych pustyniach i kamienistych stepach, jak i na skalistych górskich wyżynach. Phrynocephalus theobaldi żyje w Himalajach, dochodząc do ponad 5000 m n.p.m., co jest rekordem wysokości wśród gadów.

Agamy z rodzaju krągłogłówek sa bardzo dobrze przystosowane do życia w warunkach suszy. Barwa ciała, głównie płowobeżowa lub piaskowa, doskonale jest dopasowana do koloru otoczenia. Agamy z tej grupy potrafią błyskawicznie zakopywać się w piasku. Niektóre gatunki wykorzystują też jako kryjówki gotowe już norki innych zwierząt.

Tak robi krągłogłówka słoneczna ( Ph. helioscopus ), mała, mająca 12 cm długości, jaszczurka występująca w kamienistych stepach na obszarach od dolnej Wołgi do Azjii Środkowej; zajmuje zwykle norki wygrzebane przez owady.

Inna agama - krągłogłówka uszasta ( ph. mystaceus ) o długości 25 cm, zamieszkująca piaszczyste rejony na obszarze południowo-wschodniej części Rosji do Azji Środkowej - kopie nory dochodzące do 80 cm długości. Gatunek ten znany jest także z tego, że umie skutecznie straszyć niepokojących go przeciwników. Kiedy zbliża sie napastnik, agama, unosząc się na tylnych nogach, otwiera szeroko swój płaski pysk i rozpościera leżące po bokach głowy duże skórne fałdy obrzeżone ostrymi łuskami sterczącymi jak zęby. Rozpostarte zębate płaty z przodu są krwistoczerwone, co sprawia, że szeroko otwarta paszcza wydaje sie dwukrotnie większa, niż jest naprawdę, i zwierzę przybiera groźny wygląd; aby jeszcze bardziej nastraszyć wroga, na przemian zwija i rozwija uniesiony do góry ogon.

Takie sposoby, służące do pokazania sie w większych, niż rzeczywiste, wymiarach i najbardziej jak można bojowo i groźnie, stosuja również liczne inne agamy i legwany a także wiele innych gadów.

Omawiany gatunek krągłogłówki w odróżnieniu od innych, które są przede wszystkim owadożerne, żywi się też chętnie jajami innych gadów. Jaszczurki te składaja jaja dwukrotnie w ciągu sezonu, po 2-6 sztuk w każdym miocie; natomiast gatunki wysokogórskie są jajożyworodne.